Soorten therapie
Soorten methoden voor therapie en coaching:
Cognitieve Gedragstherapie
Merk je dat je steeds in dezelfde negatieve gedachten blijft hangen? Dat je streng bent voor jezelf, of in situaties vastloopt? Met cognitieve gedragstherapie leer je die gedachten herkennen én stap voor stap te doorbreken. Je krijgt praktische handvatten om patronen te doorzien en te veranderen.
We werken met een duidelijke methode waarmee je je gedachten leert onderzoeken. Wat klopt er wel aan, wat niet? En wat zou je kunnen denken op een manier die jou verder helpt? Daarnaast oefen je met nieuw gedrag. Zo ontstaat er ruimte voor verandering – in denken én doen.
De focus ligt op het hier en nu: wat speelt er op dit moment en wat kun jij daar zelf in veranderen?
Methoden voor traumaverwerking
Imaginaire exposure – ruimte geven aan wat je liever vermijdt
Soms zijn er herinneringen of situaties die je het liefst uit de weg gaat. Ze roepen spanning, angst of verdriet op, en dus probeer je er niet aan te denken. Toch blijven ze je vaak – bewust of onbewust – beïnvloeden.
Bij imaginaire exposure ga je, onder begeleiding, juist wél stilstaan bij datgene wat je vermijdt. Je roept de herinnering in gedachten op en blijft er – stap voor stap – bewust bij. Niet om jezelf te overspoelen, maar om je brein te helpen begrijpen: deze herinnering is niet gevaarlijk, ook al voelt het zo.
Door dit herhaald te oefenen, neemt de emotionele lading van de herinnering af. Je leert dat je het aankunt. De angst vermindert en je krijgt weer grip op situaties die eerst verlammend voelden.
EMDR – loskomen van vastzittende herinneringen
Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR) is een behandelmethode voor mensen die last blijven houden van ingrijpende gebeurtenissen, zoals een ongeluk, verlies of geweld.
Tijdens een EMDR-sessie vraagt de therapeut je om het nare beeld of moment opnieuw voor je te zien. Tegelijkertijd volg je met je ogen de vingerbewegingen van de therapeut, van links naar rechts. Deze afleiding zorgt ervoor dat het brein de herinnering op een andere manier verwerkt.
Na elke reeks bewegingen bespreek je kort wat er in je opkomt. Dat kunnen gevoelens, gedachten of nieuwe inzichten zijn. Vaak merken mensen dat de spanning steeds verder afneemt. De herinnering blijft bestaan, maar voelt minder heftig – alsof de scherpe randen eraf zijn.
Acceptance and Commitment Therapy (ACT) – leven naar wat écht belangrijk is
Soms worstel je met gedachten of gevoelens die je liever niet wilt hebben. Misschien probeer je ze te onderdrukken, te vermijden of te verdoven – bijvoorbeeld door jezelf af te leiden of steeds maar door te gaan. Maar hoe meer je probeert die gevoelens onder controle te krijgen, hoe meer ze je in de weg lijken te zitten.
ACT helpt je om op een andere manier met die innerlijke strijd om te gaan. In plaats van te vechten tegen wat je voelt, leer je ruimte maken voor moeilijke gedachten en emoties – zonder dat ze je verlammen of afhouden van wat voor jou belangrijk is.
Met oefeningen uit onder andere mindfulness leer je bewust stil te staan bij wat er speelt, zonder oordeel. Zo ontstaat er ruimte om keuzes te maken die passen bij jouw waarden. Of dat nu gaat om je gezin, je werk of iets anders dat ertoe doet: je leert stappen te zetten in de richting van een rijker en betekenisvoller leven – ook als het soms lastig is.
Schematherapie – als oude patronen blijven terugkomen
Soms merk je dat bepaalde gedragspatronen zich blijven herhalen, hoe hard je ook probeert ze te veranderen. Denk aan jezelf altijd wegcijferen, extreem perfectionistisch zijn of constant twijfelen aan jezelf. Vaak ligt de oorsprong van dit soort patronen in de vroege jeugd. Ze zijn ooit ontstaan als manier om met lastige situaties om te gaan – maar werken je nu vooral tegen.
In zulke gevallen kan schematherapie helpen. Deze methode richt zich op het beter begrijpen van die diepgewortelde patronen én op het veranderen ervan. Er is daarbij ook veel aandacht voor het omgaan met de innerlijke kritische stem, die bij veel mensen stevig aanwezig is.
Bij DenkPro zetten we elementen van schematherapie in als aanvulling op bijvoorbeeld cognitieve gedragstherapie of ACT – vooral wanneer het gaat om hardnekkige, zelfsaboterende patronen op het werk. De therapie biedt ruimte om niet alleen naar gedachten, maar ook naar onderliggende gevoelens te kijken.
Bij DenkPro richten we ons op werkgerelateerde klachten en hardnekkige patronen die je functioneren in de weg staan. Wanneer er sprake is van een persoonlijkheidsstoornis, valt dit buiten ons aanbod. In zulke gevallen is behandeling binnen een specialistische GGZ-instelling, zoals bijvoorbeeld Rivierduinen in Gouda, meer passend.
Veelgestelde vragen
Hoe weet ik welke vorm van therapie bij mij past?
Je hoeft vooraf niet zelf te weten of je cognitieve gedragstherapie, ACT, EMDR of een andere behandelvorm nodig hebt.
We kijken eerst naar je klachten, de patronen waar je tegenaan loopt en wat je wilt veranderen. Op basis daarvan bepalen we samen welke aanpak het beste bij je past.
We maken gebruik van kennis uit wetenschappelijk onderzochte behandelmethoden en protocollen, maar passen deze niet bij iedere cliënt op exact dezelfde manier toe. De behandeling wordt afgestemd op jouw situatie en doelen.
Wat is het verschil tussen cognitieve gedragstherapie en ACT?
Bij cognitieve gedragstherapie onderzoek je welke gedachten en gedragingen je problemen in stand houden en oefen je met ander gedrag. ACT legt een ander accent: je leert ruimte maken voor moeilijke gedachten en emoties zonder dat ze je keuzes bepalen, en onderzoekt tegelijk je waarden. Doel is stappen zetten richting een rijker, betekenisvoller leven, ook als het soms moeilijk is.
Wanneer kan EMDR helpen?
EMDR kan worden gebruikt wanneer je last blijft houden van een ingrijpende of traumatische gebeurtenis.
Tijdens een EMDR-behandeling wordt de herinnering opnieuw opgeroepen terwijl je tegelijkertijd een afleidende taak uitvoert. Het doel is dat de herinnering uiteindelijk minder spanning oproept.
Je vergeet niet wat er is gebeurd, maar de emotionele lading kan afnemen, waardoor de gebeurtenis je in het dagelijks leven minder sterk blijft beïnvloeden.
Kunnen verschillende vormen van therapie worden gecombineerd?
Ja. Het is niet altijd nodig om gedurende een heel traject uitsluitend met één behandelmethode te werken.
Verschillende behandelvormen kunnen elkaar aanvullen. Bij DenkPro worden elementen uit schematherapie bijvoorbeeld gebruikt naast cognitieve gedragstherapie of ACT wanneer hardnekkige patronen een belangrijke rol spelen.
Zo kunnen we niet alleen kijken naar gedachten en gedrag, maar ook naar onderliggende gevoelens en patronen die steeds opnieuw terugkomen.
Kan therapie helpen als ik steeds in dezelfde patronen terugval?
Ja. Vaak weet je rationeel dat een patroon (jezelf wegcijferen, perfectionisme, twijfelen, moeilijk grenzen stellen) niet helpt, maar blijf je het toch doen omdat het vroeger een begrijpelijke manier was om met situaties om te gaan. Bij DenkPro kijken we daarom niet alleen naar je huidige denken en doen, maar waar nodig ook naar deze diepere patronen, met onder andere cognitieve gedragstherapie, ACT en elementen uit schematherapie.
Werken jullie met wetenschappelijk onderzochte behandelmethoden?
Ja. De vormen van therapie en coaching waarmee DenkPro werkt, zijn gebaseerd op wetenschappelijk onderzochte behandelmethoden. Dit wordt ook wel evidence-based werken genoemd.
Dat betekent niet dat iedere cliënt precies hetzelfde behandelprotocol krijgt. Protocollen en wetenschappelijke kennis geven richting, maar we kijken altijd naar jouw klachten, doelen en situatie.
Wat heb ik aan het einde van therapie of coaching geleerd?
Het doel is dat je niet afhankelijk blijft van gesprekken met je psycholoog of coach. Tijdens het traject leer je concrete vaardigheden en krijg je praktische oefeningen waarmee je ook tussen de sessies door aan de slag gaat. Je leert bijvoorbeeld gedachten en patronen eerder herkennen en oefent met andere manieren van denken en handelen. Daardoor weet je na het traject beter welke signalen voor jou belangrijk zijn en wat je kunt doen wanneer je opnieuw in oude patronen dreigt terecht te komen.